C. Lalchhanhima
1) Chuap cancer vei nan a tha hle.
2) Sum ti hektu a tan thil tha tak a ni.
3) Thiantha tak ni lovin thian siamtu a ni.
4) Mihring te hriselna ei chhetu atan a tha hle.
5) Ka rim tituitu ni lovin ka rim ti danglamtu a ni.
6) A tite tan hlawkna ni lovin a hralhtute tan hlawkna.
7) Inchhung leh khawlai ti bawlhlawh tu a tan a tha hle.
8) Kohhran a in hmang tak te ti hnungtawlhtu a tan a tha hle.
9) Mizo tawng pakhat "Khawi maw" tih tawngkam ti hausaktu a ni.
10) Chhungkaw inrelbawlna leh in enkawlna ti chhetu a tan a tha hle.
Wednesday, 20 February 2013
KEIMAH tih thumal hi..
" Mite'n min chhiar min thlir reng e, kan awmdan zawng zawng an hai lo". Ringtu te kan nun hmandan leh kan ka atanga chhuak thumal hi hman fimkhur a van ngai tak em!! Mizo tawnga thumal(word) tih chu hawrawp te te awmze neia remkhawm hi a ni mai a. Chu thumal chuan thil a tih thei em em a, unau in hmangaih nan leh inlaichin nan hmanraw pawimawh tak siamtu niin tih chhetu pawh a ni bawk. Sawi vek turin leh zia sei turin ka thiamna leh ka finna in tlin lo mahse min puitu leh min fuitu in tam dawn avangin ka rawn au chhuak ve tawp a ni e.
Ka tisual tih ka pha lo; Mite'n thil kan tihsualin phatna tur kan zawng thin a. Chu chuan mahni thiam kan inchan tir a, kan inlaichinna nun a tichhe bawk, a pawi em em a ni. Chuvangin kan tisual emaw tisual lo emaw pawh ni se, kan nihna dik tak kha zep lovin huaisen takin kan sawi tur a ni. Chu chu puitlingte zia a ni. Mi puitlingte chuan an dikna leh an thiamna ah pawh, “keima thiam loh a ni,” an ti ngam thin.
I tih tha/i thawk tha; Fakna leh fuina tel lo, sawiselna leh zilhhauna chuan mi a siamtha ngai lo. Chuvangin, kan rawngbawlpui, kan thian chu a tih sualah sawisel lovin thil tha zawk hrilh in tanpui i la, a tih thatin i fak thin bawk ang u. Tichuan kan kianga rawngbawl nuam an ti ang a, kohhran in nghahna an ni thui mai ang.
I theih chuan; Sawmna aw mawi, tawngkam hawihhawm hmante hi a lo dawngtu tan a lawmawm chungchuang. Kan rawngbawlpui leh kan thiante chaklohna hriat thiampui a, an thiamthil te, an theih zawng te, huaisen taka an chetchhuahpui theih nan kawng zawna kawhhmuh hi kan tih tur a ni dawn lawm ni?. Chutah chuan hawihhawm takin ‘I theih chuan’ chanvo tantu, solo leh a dangte i nei a nia emaw vawiin, naktuk ah hnatlang min rawn ho dawn nia aw! tiin infui thin i la, hei ai hian kan rawngbawlna hi a chak zawk lovang maw??.
Ka lawm e; Naupangte miin thil an pekin ‘ka lawm e’ ti rawh, tiin kan hrilh thin a. Mahse, a hrilhtute hian he thumal hi kan hmang hreh tlat ni hian ka hre thin a, a pawi hle. Kan ngaisan hnampui zawkten he thumal hi kan hriat angin an hmang nasa hle. Keini paw'n kan inhmangaihna leh kan inlaichinna a lo that zawk theih nan leh kan rawngbawlna kawng a zau zawk theih nan he thumal hi i hmang uar sauh sauh ang u.
Keimahni / Kan; Kohhran leh pawl thil tih reng reng a hian Keimahni / kan tih thumal hi chhuah tam i la, chu chuan member zawng zawng kha a huap a ni. Department hrang hrang leh Local ah thawhhona leh thiltih tur eng emaw a lo awmin kan tel rem chang thei lo a nih pawhin, kan ti tha em? emaw kan kal tha em? ti in zawhna siam thin i la. Chu chuan rinna hmunkhat, baptisma hmunkhat leh kan inpumkhatzia, kan lungrual ziate a tilang ang a, kohhran member te inzawmna a tinghet zawk thin ang.
A tawp ber a tan chuan thumal tawi te; mite rilru leh ngaihtuahna kal tir thui theih em em leh thumal pawimawh lo ber chu KEIMAH tih hi a ni ti i la kan sawisual lo em ang chu maw!! He thumal " KEIMAH " tih hian kan rawngbawlna a tih chak lovin hma min sawn tir theih lo a ni tih hria in kohhran leh pawl ah hian i hmang lo hram hram ang u.
NGAIHTUAHNA TI THUITU
C.
Lalchhanhima
20th Feb, 2013
A
bula hmeichhe kal chuan Bible a ken avang leh Biak-in atanga hla vaklo a nih
avang chuan inkhawm tur a kal an ni tih hairual a nilo. Chutiang a tumloh deuh
a kan intawh thut avang chuan sawi tur a vang ngei mai! Kan in chibai hnu
chuan, a nula rawn kalpui chu min hmelhriat tir a. Biak-in kawng a nih avang
leh motor te a rawn kal avangin kawng sir remchang lamah chuan in sawn phei in
chanchin te kan in zawt zel a. Chuta thil thleng chuan min ti hlauh vin, min va
tih thlabar tak em!!!
A
hmel leh a taksa han en in mi hrisel tak, sawisel bo, zahpui awmlo tak leh mi
puitling tak hi a ni a. Puipun nikhua ah pawh nise, mi langsar tak a nih ka
ring. Amah ka biak avang chuan keipawh ka intihtheih phah em em leh nghal a.
Chumai chu a la nilo, a hmeichhe rawn kal pui lah sawisel bo, mihring te (a
bikin tlangval te) mit pahnih nei zawng zawng duhzawng chu amah (nula) ah chuan
awm vek emaw tih mai turin a incheina leh a hmelthatna chuan mi mit hi a la em
em ringawt mai a ni.
A
ka atang a thil sen a rawn chhakchhuah chuan min tih hlauh em avang chuan biak
dan tur pawh ka hre tawh lo. Chumai chu ni lovin kalkawng chu a ti tawp em em
zui leh nghal a. Inkhawm turte an nih mai bakah Chawlhni-te a ni si a, kan bul
hnai velah Doctor han ko tur leh damdawiin han panpui turin thil awlsam a ni si
lo. Tichuan, ngam leh ngam lo chungin ti hian zawhna ka siam a. Eng nga ti nge
damlo chungin i lo inkhawm?? Chhunglam that lohna i nei em ni??
Chu
ka zawhna siam chuan a barakhaih-in mak hi a ti em em mai a. Chutih lai chuan,
a kut a thil var kai chu mi in bangah hian a han tat a. Chu In neitu te chuan
han hmu se'ng, khatiang rawng kha chu kan in cheina atan chuan kan duh em em
hran loh an tih lo pawh in, puanchhia leh tui rawn khai chhuak in an sil hrim
hrim ang. Chung a thil tih chuan a chhungril nun tur awm ang thlengin
ngaihtuahna min neih tir ta a.
Zawi
muangin ka zawhna chu ti hian min chhang a. 'Pathian Khawngaihna zarah
damloh-na pakhatmah ka nei lo, ka tha lutuk ringawt. Chuan tunah thisen ang
deuh mai ka chhak kha thisen ni lovin" a tih lai takin kan bul ami nula
chuan a pawisa ip (purse) atangin engemaw ri hriat theih hi rawn phawr chhuak
a. Biak-in chhung lut tur a nia, ka rim tih tui nan Sweet a hmuam a ni ang ti
in ka en liam ta mai mai a.
Tichuan,
a thilsawi chu a chhunzawm zel a. ‘Englo..... ka KUHVA ei na sen zawk a nih
kha’ tiin min chhang ta!!. Ka han en chiang a, a lei leh a ha chu sahel ei ang
mai in a la sen zui bawk a. Chuta tang chiah chuan ka bulah ding nula thil ken
chu enchian chakna ka neih thut avang chuan ka va melh zawk a. Sweet emaw ka
tih kha! sweet ni lovin "Tiranga" hi a lo ni a. Tichuan, damdawi in
lam kalpui ngai te kan ni loh avangin Biak-in chhung lamah chuan kan lut ta a.
Tunah
zawng chawlhni inkhawm theihnghilh ngai lo te pawhin kan Biak-in chhung ngei ah
KUHVA, TIRANGA, KHAINI, adt kan ti tan ta chu nih hi maw!! “....intithianghlim
ula, thianghlimin awm rawh u; kei ka thianghlim si a....” (Lev 11:44) ti a min
hrilhtu kan Pathian-in a min pek ‘chhiat leh tha hriatna’ kan hman dan hi aw!!!
tiin keimah thingtlangpa ngaihtuahna ti thuitu a lo ni ta.!!!
Sunday, 17 February 2013
Zyphe Sawtei Kaa Cangnah Heh a Thlaithai Beh
By Le Uh
Kama zong khua ka rawh teipaw cawh zemaw reikaw kaa hnui? Kaa Zypherei le a hringpaw rei zemawh a lo bei he? Letlaang chung letah rei cang aa hmangpaw khatah kaa reikaw sangkheh hmai a lo bei he. Zenacawtamaw a cang Letlaang chung letah aa ungpaw Chin raang chung letah mingphing sangkheh kaa cangnah rawng taitah aa cang a tahpaw heh no le paw tei aa reipaw zakheh letah zakheh tah ka pawng. Mingphing sangkheh cawh kung 100 chung a ly taico reikaw aa maacang tah he ka, a zawpui tah cang lytah a o chua (dialect) hapaw phing tah aa maacangpaw cawh a thui khy a cang.
Example: Sweden le Norway letah mingphing sangkheh aa cang thlangpaw he cawh aa rei heh a o chua long a maacang ka, aaning le aaning cawh aa thui thlu thlang he. Zyphe zong aluicung raang letei aa ungpaw Zyphe mingphing khaco kaa o chua a lo ly hmai ung seh la, kaa reipaw kaa thui thlythly thlang he peh. Ve cawngsaw zong aa o chua aa maacang ky hmai seh lah aa thui thlu thlang he. Atoheh raang kheh letah kaa ung hmai tah kaa thokehnah aa lo cy lynah cawtah Chin cawsawng vytei kaa reikaw aa lo lypaw a cang. Lerei le kaa rei sangkheh hmai a lo beh, a kung tah kung sypui lai (Le) cawngsaw khatah kaa unghrui nana’ tah kaa reikaw cawh a thlai hlui beh ca ka, aaning cy zong a thlai cy hlui bei he. Le mingphing khatah kaa pahlawh kaa pahlinah caw paw tu he peh tah Zyphe vytei kaa o chua cawh aa maacang bia tu a cang hri.
Ma nacaw pawco u le ny vytei aluicung rei khatah aa lo lypaw rei kaa hnui, ca kaa hnui; ato Baibal kaa hnui vy. Ma cawh mingphing tling cangnah cang thlang bei maw? Kaa reikaw seisai tah male reikaw hmang le male ca sui cawng tah, ma le reikaw thai ly heh Khazing dupaw cang thly beh ka tah. Le khatah kaa lo thlang caco peh zemaw kaa unyleh kaa noleh vytei khahtah lerei tah kaa chaai thlang tu bei peh? Le khatah aa lo lypaw Zypherei thaimang’ kaa hmang? Le mingphing kaa canglynah caw tu’tah cang bei maw? Reikaw aa lo lypaw vytei tah raang kheh (Chin) letah kaa unghrui tu’ cang thlang bei maw ka tah hrah. Mapawco Salai Tuan Ling Thang tah, “Van Hram deng ah um hmanh la laimi sinak a hlo cuang lo laimi ka si.” taka, kaaning zong ze raang letah hmai ung hmai peh sehlah Zyphe kaa cangnahpaw heh a ly thai beh. Le kaa cang peh kaa tahpaw a cang caco, lerei tah kaa reipaw a cang; Tuiding kaa cang peh kaa tahpaw a cang caco, Tuiding rei tah kaa reipaw a cang. Zemaw Zypherei pui’ tah kaa rei zia? Zyphe cawngsaw kaa cangnah cawtah a cang.
Mapawco uny vytei kaa cangnah heh zawkhui paw cang beh; kaa cangnah naning’ hratah kaa Zyphe caitah cangseh, Chin caitah kaa uny phinghringpaw khatah kaa tlawnglaipaw leh kaa hrehruipaw tu a cang hri. Reikaw aa hnuipaw cawngsaw kheh mingphingtling aa cang he; aa cangnahpaw naning’ tah cawngsaw khatah hrehrui leh a kawng aa dupaw aa cang hri. Le khatah kaa lo thlang peh, Le vytei Zypherei heh cui thlang hra’ o tatah tah he peh sehlah aa du a tahpaw na rawh maw? Mapawco mehno mehpaw tah maa hni ly, phing hnui ly aa tahpaw a cang. Na mingphing le na reikaw aa cang lypaw pui kheh na mingphing a cang he; na reikaw aa cang he ca tah he seh lah unyleh naa lung aa cang a maw?
Jeremiah 13:23 "Ethiopia cawngsaw le Cakae tah aa cia a thlai khy he maw, a thlai khy naesae bei he......."
U le ny vytei Khazing tei tuapaw hming cawh Ama Khazing long tah a thlai khy; cawngsaw tah tlai khy cang beh. Ethiopia cawngsaw cawh a ving vawng ka, Khazing tei a tuapaw naning’ tei hra hetah atoning tai aa ving aa vawng paria thlang.Taico Cakae kaepui zong a cia heh Khazing tuapaw a cangnah cawtah khuahlai tei cakae kaepui cia khah atoning tai a thlai bang beh.
Taico Ethiopia cawngsaw zong tah ving thlai du hmai he seh lah a thlai khy hlui beh ca he ka, Ethiopia cangnah seisai hlui bei he. Ving-vawng’ aa du zong aa du ly zongtah a vawng ca he ka, aa ving a vawng hmo tu’ khei Khazing thangchah le mingphing cuicaling tu aa zong vy hri he. Ma taico aa mingphing kheh aa cangpaw khatah le alui mingphing khatah tu’ rai hrehrui tei, ung heh kaa rai aa cang tapaw se ba’la’ teitah aa hni.
Kaaning Zyphe zong Zyphe cangnah heh, zua thai bei ca paka, a hringpaw mingphing lang zong a thlai thai bei peh. Ze khatah kaa ung tamaw a chavy hri a tapaw heh mehhruh mehsing raw’ tah kaa rawh ceingei aa hia. Reikaw kaa hnui thlangpaw le Zyphesaw kaa cangnahpaw heh ung ly langsaang le hly langsaang kaa pachia caco peh a hly zong hly khy bei ca peh ka, mingphing hringpaw ai’sai ruapaw tu’tah kaa cang peh. Mingphing hringpaw zong aa ca aa thai, aa cawng, hlaw cabu, Baibal cabu aa hnui thlu caceh; kaa Chin caitah leTuiding, Salang, Matu etc.., khatah rai aa hrehrui cy.Khazing pehpaw reikaw rawng leco Le (lai) zong ci’ bei ca he ka, ahohmai zong ci’ bei he. Hming chahly tua zong cang beh aa reikaw aa cuicaling tu a cang hri cy’ he. Khazingpaw tah pehpaw reikaw leh cangnah aa dawkhui lypaw peh cawh Le cai zong tah sangtle hmai lah Chin cai zong tah sangtle hmai lah na Zyphe cangnah khah ly thai bei ca’ ka, na Zyphe cangnah riing cawh aa hnang leimei thlang a! Le tei aa hnui lypaw rei zong kaa hnui Example: Kawl nih aa’na an timi khi lai nih an ngeih ka theilo, Zyphe nih cun Kangchia kan ti.
Mapawco reikaw lang rai hnuitu vytei le mehny sahlo vytei meeting cang seh sangkheh kheh ma tuakhui longmang; kaa cangnah kaa reikaw sungsah leh a dawcakhai cawh alui mingphing vytei tah aa tuapaw leh aa dawkhuipaw he a cang.
Zyphe kaa cangpaw a hni hmo teitah Leraang caitah cang seh, Chin caitah cang seh naa ma hrepah cy’ paw a cang. Ma hraco Khazing hnawtlah vy peh ka, kaa Zyphe aa lawngvy thly a tapaw hnabeisuinah khatah.
Internet Link
Khazaw a changchy pawtei a va chuakhuipaw hrawng letah a hlo'paw Internet he a va cha caimang!! A chanahpaw he hmang hlu vy a pachia lawng cy he pe. A rai letei Link palangpaw sahlo ta hei Methingthu taitah Gas lang hme ma chui khy ka. Thing tlaipia taitah Thlalang tlaipia lang a ma chui khytupaw a cang ta tah hmang hlu vy longmang a pachia cy he peh.
Civil Engineering langchang:
Hming tuachuapaw le a rai chingpasenah:
Science lang chang:
Music, Video, Games, Software, Cabu vytei Full Version download khynah:
Vaicung lang chang:
Azynah, Helicopter, Parachutte, Hang-glider ahp Full download khynah:
Radio, Tape Recorder, TV, Video, Mobile, Remote Control, Computer leh electronics parts naning naningpaw Data-sheet download hrangpaw sahlo ungnah:
Acunah letah a thopaw le a rei hawng vypaw sahlo caitah:
Cho hrawngnah lang chang a hnidupaw cawtah:
Hming tuachuapaw a thapaw sahlo palang chuanah:
Khazaw ninglathlaw naning naningpaw a ming dupaw cawtah:
Maraang chung letei ninglathlaw hlupui ming khynah:
Khazaw su naning naningpaw le ninglathlaw (Hotel, Booking, Weather etc) a hnidupaw cawtah:
India raang chung weather leh ninglathlaw naning naningpaw a mingdupaw cawtah:
Technology, Industry leh Computational Strategy langchang a thopaw cawtah:
KAA CASANG LE KAA BAIBAL
Cung Khazing tah kaa rei heh a lyde thlangpaw sai bingbi tei beh tah he pesala reisua tu thly ma pe. Rei kaa tahpaw he ca tah ciapaw a unglypaw tei a cang a co lyde nalang aa pange vy longmang tei. Mahratei a cang leimei ningtah mehhlupui le phing hlupui tah aa hnuikhylypaw Casang ( Alphabet) kaa hnuipaw le kaa rei tah Baibal kaa hnuipaw heh a lawng a chui hmuisui. Khazing letah a lawngbia rei thah kaw tua he peh.
Cung Khazing tah kaa Paw Rev. Dr J Raebui le kaa nopaw sahlo aa lungthing letah raihre ka, kaa Casang a pikhy na'pawtah May 1, 1997 letah Zypherei Translation Committee padawpaw a cang. Translations Committee letah member sahlo cawh:
Rev.Rae Bui
Pupaw Sang Nawng
Pupaw Lai Kung
Pupaw Khua Mawng
Advisory Board
Pu Rae He
Pu Kia Dung
Typist: J Bawi Mang
Translations Assistant: Mark Wennamacher
Consultants: Mr.Romans. Mr.Irvine, Mr.Steve, Mrs.Brooke, Rev.Koi Lam Thang (Bible Society of Myanmar)
Aaning sahlo hmelanah cawtah May 20, 1997 letah Mark a ciapaw Thawngchaw bia cawh palehtaw caipaw cang ka, Ma heh DAY tah hmang khypaw a cang. Taico, ma a rai leteipaw sahlo tah hei pawngkhuinah aa tua;
1) ZPBA tah June 10, 2006 letah endorsed aa tua.
2)CACC tah October 31, 2006 letah endorsed aa tua
3)Chin State Methodist tah endorsed aa tua.
4)Zyphe District UPCM tah endorsed aa tua.
5)Endorsed by the Wycllife International Technical Support: Summer Institute of Linguistics
Mahluikhung khei ciachi hrangpaw a hlu ngetei, a rai cawng nadang hratah va ciachi vy longmang ka pachia e.
Rev Dr J. Raebui "Kaa rei heh zawkhuipaw cang be, Khazing pehpaw rei a cang. Kaaning kaa caw taco kaaning kaa rei heh a chahcai. Male rei kaa cuipaw cawh kaa lung lemari ma hre be. Zyphe mingphing tah Zypherei heh aa hmang ruapaw a cang."
ZYPHE REI A HMAANGPAW
Zypherei a hmaangpaw khua heh Nuitah (a,b&c), Ebo, Khuabung (,a,b) Longtlang (a,b) Zuiphe (a,b), Vawngtu, Tlawngraang(a,b,c) Hlangphe, Zawbung, Enah, Siataa cang he. Hmongtlaang (Senthang) Congthia le Hriphi (Lee rei aa cui)Phekhua (Phephaw rei).
#Indianapolis (USA) 2600
All Nuitah 1000
Ebo 700
All Khuabung 1200
Hlangphe 250
Zawbung 250
Vawngtu 1000
Ngalang 400
All Tlawngraang 800
Enah 700
Siata 1000
All Longtlaang 700
All Zuiphe 1300
Hmongtlang (half) 400
Siaha 300?
Hakha 500?
*Hriphi a,b 1500
*Congthia 1200
*Phaikhua 300
*Kuchah 250
* Mark heh Zyphe raang letah a ungpaw, Lee rei a cuipaw a cang he.
# Khuakheh letei Zyphe mehnung hlunah caipaw.
Ma na vykhei a hlu vy khy, a cawng vykhy thlang hra. Catuka ma khe a hmangvy caipaw(approximate) a cang. Ma sahlo khe kung 2010 letah aa paching khypaw cang ka... A ze ia cia hnikhy ly na cawtah makhang he a cang thly a ta tah ciapaw a cang....
Subscribe to:
Comments (Atom)
